KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU KARARI


















2 Kasım 2009 PAZARTESİ


Resmî Gazete


Sayı : 27394


KURUL KARARI


Kamu Görevlileri Etik Kurulundan:

KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU KARARI

             Dosya Numarası      : 2009/62

             Başvuru Tarihi         : 24.08.2009

             Karar Tarihi             : 09.10.2009

             Karar Numarası       : 2009/38

             A. BAŞVURAN

             İhbar Üzerine Resen İnceleme

             B. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN KAMU GÖREVLİSİ

             Veysel UYAR, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı

             C. RAPORTÖR

             Dr. Yılmaz AYDIN

             D. İDDİALARIN ÖZETİ

             Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı Veysel UYAR'ın 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce 5 ve 13 yaşlarındaki iki çocuğunu erken emeklilik ve diğer avantajlardan yararlanabilmeleri için bir matbaada sigortalı olarak çalışıyor gösterdiği iddiasıyla Kurulumuza ihbarda bulunulmuştur.

             E. İNCELEME

             Raportör tarafından hazırlanan raporda, başvurunun görev, konu ve kabul edilebilirlik yönünden ilgili Kanun ve Yönetmeliğe uygun olduğuna ilişkin görüş değerlendirilerek konunun esastan incelenmesine geçilmiştir.

             Dosyasındaki bilgi ve belgeler çerçevesinde; basın yayın organlarında ileri sürülen 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun yürürlülüğe girmesinden önce 5 ve 13 yaşlarındaki iki çocuğunu erken emeklilik ve diğer avantajlardan yararlanabilmeleri için bir matbaada sigortalı olarak çalışıyor gösterdiği iddiasıyla ilgili Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığınca Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı Veysel UYAR hakkında soruşturma başlatıldığı,

             Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişince düzenlenen 30.07.2009 tarih ve (14) sayılı Soruşturma Raporunda; Toprak Matbaa Reklâm ve Grafik Ambalaj İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'inde 2008 yılı Nisan döneminde işe giriş yapılarak sigortalı gösterilen ve prim yatırılan toplam 59 kişi arasında Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı Veysel UYAR'ın çocuklarının da yer aldığı, 22.10.2008 tarihinde adı geçen işyerinde Sosyal Güvenlik Kontrol Memurlarınca yapılan denetlemede işyerinde sadece iki kişinin çalıştığının tespit edildiği, 22.10.2008 tarih ve SA/1496 sayılı durum tespit raporunda işyeri tarafından 2008 yılı 4 ve 5. aylarında bildirimi yapılan bir kişi dışındaki diğer kişilerin sigortalı işe giriş bildirgelerinin gerçeğe dayanmadığı nedeniyle iptal edilmesi gerektiğinin belirtildiği, buna istinaden Veysel UYAR'ın çocuklarının sigortalılıklarının iptal edildiği;

             Müfettiş raporunda ayrıca, hayatın olağan akışı içinde herhangi bir kanun değişikliği söz konusu olmasa idi Veysel UYAR'ın 5 ve 13 yaşlarındaki çocuklarının sigortalı olmalarını sağlama yoluna gitmeyeceği, yürürlüğe girecek olan 5510 sayılı Kanun'un hükümlerine tabi olmamalarını ve ileride daha uygun koşullarda emekli olmasının sağlanması niyeti ve amacıyla sigortalı olmalarının sağlanıldığı, dolayısıyla adı geçen şahsın davranışının görevinin gerektirdiği dikkat, özen ve itibar duygusunu zedeler nitelikte olduğu, nitekim kamuoyu nezdinde bu durumun yadırganarak tartışma yarattığı, kurum ve yöneticileri hakkında olumsuz intibaa neden olduğu, ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

             21.08.2009 tarihli TKB/871 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı oluruyla Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı Veysel UYAR'ın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125-A/e fıkrası gereğince "Uyarma" cezası ile tecziyesine karar verilmiştir.

             Söz konusu iddianın, bilgi ve belgelere dayanılarak yapılan inceleme ve değerlendirilmesi sonucunda, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı Veysel UYAR'ın savunmasının istenmesine karar verilmiştir.

             F. SAVUNMA

             Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı Veysel UYAR, Kurulumuza gönderdiği 11.09.2009 tarihli savunma yazısında özetle;

             Çocuklarının ortak velayetine sahip annelerine bir katalog çekiminde model olarak çocukların çalışmasının teklif edildiğini, çocukların bireysel gelişimlerine ve özgüvenlerine katkı yapması düşüncesiyle annelerince teklif kabul edilerek müteaddit kez yapılan provalar sonucu çekimler yapılarak söz konusu iş ilişkisinin kurulduğunu, bu konuyu basma yansımasından sonra öğrendiğini, önceden bilgisi olsaydı bu duruma kesinlikle engel olacağını, zamanlama konusunun kendisi için şanssız ve üzüntü verici olmakla birlikte bilgisi dışında annelerinin tercihi olduğunu, örtülü veya açık rıza göstermesinin veya yönlendirmesinin söz konusu olmadığını, sorumluluğun şahsi olduğunu, başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulmaması gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı olarak birçok toplantıda ve basına verdiği demeçlerde yasanın hemen yürürlüğünden önce yaptırılan sigortalılıkların mutlaka inceleneceğini ve gerçeğe dayanmayan sigortalılıkların iptal edileceğini müteaddit defalar deklare ettiğini, eşinin yaptığı işin hukuka ve etiğe uygun olmadığını düşünmediğini, 18 yıllık meslek hayatının etik ilkelerine (kanun çıkmadan öncesi dâhil) her alanda uyarak ve etik ilkelerini yaşayarak geçtiğini ifade etmiştir.

KARAR

             Dosyadaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı Veysel UYAR'ın; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun yürürlülüğe girmesinden önce erken emeklilik ve diğer avantajlardan yararlanabilmeleri için 5 ve 13 yaşlarındaki çocuklarını, Ankara'da faaliyet gösteren Toprak Matbaa Reklâm ve Grafik Ambalaj İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'inde 2008 yılı Nisan döneminde işe giriş yaptırarak sigortalı gösterdiği, Nisan ve Mayıs dönemi için 3 ve 7 gün prim ödemesi yapıldığı, Sosyal Güvenlik Kontrol Memurlarınca yapılan denetleme neticesi çocuklara ait işe giriş bildirgelerinin gerçeğe dayanmadığı gerekçesiyle iptal edildiği anlaşılmıştır.

             Hakkında inceleme yapılan Veysel UYAR, konuyla doğrudan ilgili, sigorta işlemlerinin yürütülmesi ve denetlenmesinden sorumlu olan bir kurumun en üst yöneticilerindendir. Dolayısıyla, görevi gereği bahse konu olan yeni Kanun'un gerek kurum içindeki taslaklarının hazırlanması ve gerek Parlamentoda görüşülmesi sürecinde aktif olarak yer aldığı ve bu nedenle, yeni Kanun'un getireceği imkân ve yükümlülükleri bilebilecek en uygun konumda olan kişilerden biri olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda görevi, konumu ve sorumluluğu nedeniyle çocuklarının sigorta işlemlerinin eşi tarafından yapıldığı, kendisinin bundan haberdar olmadığı yolundaki iddiası da; aile birliğinin devam etmesi, aynı konutta ikamet edilmesi ve doğrudan kendi kurumu ile ilgili bir işleme konu olan çocuklarının erken yaşta sigorta yaptırılmasından bilgisinin olmaması hayatın normal akışına aykırıdır. Sigortalı olarak çalışıyor gösterilen işyerinin, ilgili Kurumun Kontrol Memurlarınca yapılan incelemesinde de, bu işyerinde daha önce sadece bir kişinin sigortalı olarak çalıştığı, ancak yeni Kanun'un yürürlüğe girmesinden hemen önce birdenbire 59 kişinin sigortalı olarak gösterildiği de dikkate alındığında, normal koşullarda sigortalı olması düşünülemeyecek 5 ve 13 yaşındaki çocuklarının 5510 sayılı yeni Kanun'un bazı hükümlerinden kaçınmak amacıyla sigorta yaptırılmış olduğu açıkça görülmektedir.

             5176 sayılı Kanun'un 5. maddesine istinaden çıkarılan Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 8. maddesinde, "Kamu görevlileri, çalıştıkları kurum veya kuruluşun amaçlarına ve misyonuna uygun davranırlar", 10. maddesinde, "Kamu görevlileri, kamu yönetimine güveni sağlayacak şekilde davranırlar ve görevin gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını davranışlarıyla gösterirler. Halkın kamu hizmetine güven duygusunu zedeleyen, şüphe yaratan ve adalet ilkesine zarar veren davranışlarda bulunmaktan kaçınırlar", 13. maddesinde, "Çıkar çatışması; kamu görevlilerinin görevlerini tarafsız ve objektif şekilde icra etmelerini etkileyen ya da etkiliyormuş gibi gözüken ve kendilerine, yakınlarına, arkadaşlarına ya da ilişkide bulunduğu kişi ya da kuruluşlara sağlanan her türlü menfaati ve onlarla ilgili mali ya da diğer yükümlülükleri ve benzeri şahsi çıkarlara sahip olmaları halini ifade eder, " hükümlerine yer verilmiştir. Ayrıca Yönetmelik'in "Yöneticilerin hesap verme sorumluluğu" başlığını taşıyan 20. maddesinin ikinci fıkrasının da; yönetici konumunda olan kamu görevlilerine, kurumlarının amaç ve politikalarına uygun olmayan işlem ve eylemleri engellemek için görev ve yetkilerinin gerektirdiği önlemleri zamanında almayı, bir sorumluluk olarak yüklediği görülmektedir.

             Yukarıda belirtilen nedenlerle hakkında inceleme yapılan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı Veysel UYAR'ın, Yönetmelik'in "Amaç ve Misyona Bağlılık" başlığını taşıyan 8. maddesinde, "Saygınlık ve Güven" başlığını taşıyan 10. maddesinde, "Çıkar Çatışmasından Kaçınma" başlığını taşıyan 13. maddesinde ve "Yöneticilerin Hesap Verme Sorumluluğu" başlığını taşıyan 20. maddesinde düzenlenen etik davranış ilkelerine aykırı davrandığı sonucuna varılmış, kararın taraflara tebliğine ve Resmî Gazete'de yayımlanmasına, tebliğden itibaren altmış gün içinde idari yargıya itiraz yolu açık olmak üzere,

             09.10.2009 tarihinde oybirliği ile karar verilmiştir.

 

            Prof. Dr. Bilal ERYILMAZ                          Teoman ÜNÜSAN                                    Talip KABAN

                             Başkan                                                       Üye                                                         Üye

 

                Dr. E. Aydın ÖZKUL                                 Selçuk HONDU                                     Erdoğan KESİM

                               Üye                                                         Üye                                                         Üye

 

                  Metin İlyas AKSOY                                 Filiz DİNÇMEN                           Muharrem GÖKTAYOĞLU

                               Üye                                                         Üye                                                         Üye

 

             Prof. Dr. Salih AYNURAL                             Gülsüm AZERİ

                               Üye                                                         Üye

 



 

Sayfayı Kapatmak için tıklayın